De covid-19 crisis en buitenlandse zaken

Een terugblik op de afgelopen maanden: Midden december 2019 is een eerste stroom van patiënten met longklachten naar de ziekenhuizen in Wuhan. Op 30 december wordt in een groeps-chat tussen doctoren gesproken van 27 cases. Het lekt uit door toedoen van dr. Li Wenliang, aldus Elizabeth Economy van de US Council of foreign relations. Lokale autoriteiten willen het nieuws geheim houden en arresteren dr. Li en 11 anderen midden in de nacht. Hij wordt gedwongen tot het tekenen van een schuldbekentenis.

Klokkenluider dokter Li Wenliang

Op 9 januari wordt de oorzaak van de longontstekingen geïdentificeerd als afkomstig van een virus. Maar volgens een bericht zou het niet besmettelijk zijn. Intussen raken meer en meer mensen besmet, onder andere op een groot diner feest in Wuhan. Terwijl de ziekenhuizen zich vullen met nieuwe patiënten, wordt dit niet door het lokale bestuur gerapporteerd. Wél berichten internationale correspondenten hierover zoals Kristi Lu Stout van CNN.

De centrale regering van China stuurt een team van onderzoekers naar Wuhan, de leider raakt geïnfecteerd door het virus. In Thailand zijn dan al drie cases. Top medische adviseurs houden een tele-vergadering op 14 januari. Volgens persbureau Associated Press brengen de adviseurs een document uit waarin zij met de allerhoogste urgentie vragen om noodmaatregelen. Toch duurt het tot 20 januari voordat de Chinese president Xi JinPing publiekelijk de ernst van de pandemie onderkent.

Een verordening volgt voor de volledige lock-down van Wuhan. De gehele stad met 11 miljoen inwoners is afgesloten op 23 januari. Klokkenluider dr. Li Wenliang sterft intussen aan het virus en ontvangt daarna van de Chinese rijksoverheid een hoge onderscheiding als martelaar en held. In de straten en via de pers verschijnt een quote van zijn hand: “I believe there should be more than one voice in a healthy society”.

Rouw om Dokter Li Wenliang

Enige tolerantie is voor klachten van de bevolking via het Chinese internet. Begin maart brengt Xi JinPing een bezoek aan Wuhan en versterkt daar het beeld van zijn leiderschap. In 2012 kwam de nu 66-jarige man aan de macht met een opmerkelijk anti-corruptie programma waarin een miljoen leden van de partij zijn gestraft.

De wende van de Chinese overheid is beschreven door Yangzhong Huang in zijn boek “Toxic Politics” en door journalist van de New Yorker Evan Osnos in het boek “Age of Ambition”. China heeft nog steeds te maken met een armoedige geschiedenis met lage levensverwachting voor de bevolking. Na decennia van groeispurt bestaan schrijnende tegenstellingen tussen voortsukkelend traditionalisme en technologische hoogstand. Jaarlijks sterven nog een miljoen mensen aan luchtvervuiling. De natte markten met wild-vee zijn een ideale broedplaats voor de overdracht van virussen van dier op mens.

Op het gebied van buitenlandse zaken doet China zich militair gelden en boekt winst in een oorlogsspel met Taiwan en met de Amerikaanse aanwezigheid in de Zuid-Chinese zee. Het land is op weg naar de status van super-macht. Kenners verwachten een overwicht op gebied van kunstmatige intelligentie in 2025. Gesproken wordt van een ‘Spoetnik-moment’ naar analogie van de vorderingen die Rusland in 1957 maakte met ruimtevluchten.

In de Verenigde Staten wordt de eerste covid case onderkend op 21 januari. De Amerikaanse inlichtingendienst waarschuwt voor een pandemie maar volgens een tweet van Donald Trump zou het risico ‘erg laag’ zijn. In de voorbereiding op een handelsoverleg dankt hij China ‘voor transparantie’. Pas veel later onderkent de Amerikaanse regering de ernst van de virus-uitbraak.

Het succesvol indammen van het virus in China heeft niet alleen te maken met autoritair bestuur. De controle wordt getolereerd, het is een oorlog tegen de epidemie van de mensen, zegt Donald G. McNeil jr, auteur van “Zika, The Emerging Epidemy”. Weinig protest is tegen het verplichte tonen van de gekleurde bar-code op de mobiele telefoon en het temperaturen in de publieke ruimte. Wel zijn beelden van protest van mensen tegen het gedwongen overplaatsen naar quarantaine centra, weg van de familie.

Conclusie

De oorzaak van de virus-uitbraak heeft te maken met de vleermuis. In het begin heeft China de uitbraak geheim willen houden ter versluiering van incompetentie. Onbekend is wat daarin de bijdrage was van de centrale regering. De overheid probeerde informatie te controleren en verdrijft journalisten. Medische rapporten zijn pas vrijgegeven na goedkeuring.
Pas op 30 januari in een memo van Peter Navarro is erkenning dat het gaat om een pandemie die in ernst overeenkomt met de builenpest en de pokken. Toch volgen ook dan geen sterke maatregelen van de Amerikaanse president. Waar de Chinese regering 5 tot 6 dagen nodig heeft, duurt het uiteindelijk 5 tot 6 weken na het verkrijgen van de inlichtingen voordat de Amerikaanse regering het nodige in het werk stelt.

Op het hoogtepunt van de koude oorlog was een goede samenwerking tussen de Verenigde Staten en Rusland voor het vaccineren tegen pokken. In contrast daarmee zien we nu een kinderlijke oorlog tussen de Verenigde Staten en China, het beschuldigen van elkaar. Het snelst zou werken een internationale coalitie voor het opsporen van alles wat kan helpen, het delen van informatie en coördinatie van de acties. Europa is nu aan zet.

Bert Kerkhof

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Mogelijk gemaakt door WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: